Między możliwościami a efektami

 

Zbigniew Twardowski, Stanisław Stanek

Korzyści z rozwiązań Business Intelligence zależą w dużym stopniu od umiejętności i możliwości ich efektywnego wykorzystania w procesie podejmowania decyzji.

 

Zdolność organizacji do wykorzystania informacji jako zasobu strategicznego jest w zasadzie najważniejszym miernikiem dojrzałości jej procesów biznesowych. Pytanie o poziom dojrzałości poszczególnych procesów biznesowych czy całej organizacji staje się również kluczowe w kontekście oceny skuteczności wdrażania oraz późniejszego wykorzystania technologii Business Intelligence (BI) w procesach podejmowania decyzji.

Organizacje pierwszego, operatywnego poziomu dojrzałości tak naprawdę nie potrzebują rozwiązań BI. Są to szybko rosnące organizacje gospodarcze skupione na rozwiązywaniu problemów "tu i teraz". Informacja jest "własnością" jednostek i wykorzystywana jest wyłącznie na użytek doraźnych celów biznesowych (każdy ma tu własną wersję prawdy).

Jeżeli organizacja dalej wzrasta, bardzo szybko obserwowane jest zjawisko tworzenia wewnątrzkorporacyjnych silosów informacyjnych - to drugi poziom dojrzałości organizacji. W ramach pionu, departamentu czy jednostki biznesowej informacja jest w zasadzie spójna, zarządzana przy użyciu lokalnych standardów i narzędzi BI; oczywiście każdy "silos" stosuje własny standard i własne narzędzia. Ocena efektywności wykorzystania rozwiązań BI możliwa jest tu jedynie w kontekście efektów uzyskiwanych w ramach silosu. Często ocena taka jest wysoka - z pozycji silosu nie projektuje się bowiem przedsięwzięć strategicznych, co najwyżej, skutecznie kontroluje i raportuje wykonanie zadań operacyjnych. W skali całej organizacji natomiast, efektywność procesów przetwarzania danych w informacje wspierające decyzje, szczególnie decyzje o charakterze strategicznym jest znikoma. Poszukiwany efekt synergii wykorzystania technologii BI w takim przypadku nie działa. Co więcej, istnieje bardzo duże niebezpieczeństwo paraliżu informacyjnego organizacji - każdy departament potrafi uzasadnić swoją prawdę wykorzystując najnowsze zdobycze informatyki, w tym stosując nawet zaawansowane modele symulacyjne czy optymalizacyjne.

Prawdziwym wyzwaniem jest w takiej sytuacji osiągnięcie kolejnego poziomu dojrzałości organizacji - zintegrowanie środowiska informatycznego w taki sposób, by powstał jeden, pełny obraz przepływu danych w organizacji, a w końcu - jedna wersja prawdy o przedsiębiorstwie. Stopniowe, ewolucyjne przejęcie kontroli nad informacją w skali całej organizacji, w sytuacji umacniania się pozycji silosów (a takie tendencje są naturalne), często wydaje się przedsięwzięciem wyjątkowo trudnym do realizacji. Jednakże brak skutecznych decyzji w tym zakresie praktycznie uniemożliwia osiąganie korzyści z budowy zintegrowanego systemu informacyjnego organizacji (EIS), gdzie jednym z podstawowych warunków jest powszechny (oczywiście w ramach uprawnień) dostęp pracowników do informacji biznesowej. Czasami rozwiązanie problemu przychodzi z zewnątrz - przejęcie lub fuzja firmy przez silniejszą organizację wymusza procesy adaptacyjne, standaryzując przede wszystkim procesy przetwarzania i przepływu informacji.

Najwyższy poziom dojrzałości organizacji, gdzie spodziewane są największe efekty z wykorzystania narzędzi BI to poziom, w którym informacja jest narzędziem pomiaru oraz doskonalenia procesów biznesowych. Organizacja jest w stanie monitorować otoczenie konkurencyjne i elastycznie adaptować swoje zasoby strategiczne do zmieniających się warunków zewnętrznych. Jest w stanie kontrolować proces tworzenia wartości dodanej skutecznie zaspakajając, a czasami kreując, potrzeby klientów, jak również wyprzedzając potrzeby partnerów biznesowych w całym łańcuchu dostaw.

 

Liczy się jakość danych

W procesach podejmowania decyzji rzadko kiedy istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy decyzją a rezultatem wykorzystania narzędzi Business Intelligence. Wpływ technologii BI, szczególnie eksploatacji korporacyjnej hurtowni danych, na jakość decyzji strategicznych rozpatrywany musi być w perspektywie długoterminowej. Korzyści są z reguły trudne do precyzyjnego wyrażenia i mają raczej charakter bardziej jakościowy niż ilościowy. Co więcej, rozwój i implementacja rozwiązań BI wymaga najczęściej zmian w samej organizacji. Jest więc bardzo trudno rozróżnić korzyści wynikające bezpośrednio z wdrożenia aplikacji analitycznych i hurtowni danych od efektów zmian organizacyjnych towarzyszących wdrażaniu rozwiązań informatycznych. Przedstawiona teza pozostaje w zdecydowanej opozycji z oczekiwaniami praktyki gospodarczej, gdzie wymaga się, aby projekty były krótkie, proste i w zasadzie natychmiast się zwracały. Nie ma tu miejsca na ewolucję i doskonalenie rozwiązania, a posługiwanie się wyłącznie miarami jakościowymi w uzasadnieniu korzyści z wdrożenia wzbudza podejrzenia u potencjalnego sponsora projektu.

Oceniając efekty wdrożonych rozwiązań BI (a szczególnie korzyści z posiadania centralnej hurtowni danych), rzadko kiedy zwraca się uwagę na fakt, iż jakość i działanie aplikacji analitycznych zależą bezpośrednio od działania systemów transakcyjnych będących źródłem danych oraz od jakości samych danych w bazach tych systemów. Zakończone sukcesem (bądź nie) wdrożenie systemów transakcyjnych wpływa bezpośrednio na ocenę rozwiązań BI. Często projekt BI jest akceptowany przez użytkowników biznesowych w ograniczonym stopniu lub wręcz odrzucany z powodu braku wiarygodności danych prezentowanych w aplikacjach analitycznych. Co więcej, połączenie hurtowni danych z takimi aplikacjami jak DSS, EIS, CRM powoduje, że sukces i jakość działania tych aplikacji zależy w dużym stopniu od jakości działania hurtowni danych.

 

Ostatecznie, z perspektywy użytkownika końcowego ocena rozwiązań BI postrzegana jest w decydującym stopniu przez pryzmat działania aplikacji analitycznej, z którą pracuje. Generalnie, od użytkownika końcowego (analityka) wymagana jest aktywność w wykorzystaniu narzędzi i aplikacji. Korzyści z rozwiązań BI zależą bowiem w dużym stopniu od jego zdolności do ich efektywnego wykorzystania w procesie podejmowania decyzji. Analityk, napotykając trudności w obsłudze takich aplikacji, osiąga realne korzyści z użytkowanego narzędzia znacznie później. Tym samym wpływa to na ostateczną ocenę korzyści z posiadania rozwiązań Business Intelligence.

 

 

ZOBACZ ŹRÓDŁO

 



 

< POPRZEDNIA


NASTĘPNA >